Marc Fiorentino is de meest vooraanstaande beurscommentator in Frankrijk.

Het fetisjisme van het begrotingstekort

Als gevolg van een onmogelijke situatie worden alle landen nu geconfronteerd met de volgende keuze: hoe kan men het begrotingstekort terugdringen zonder een terugval van de groei te veroorzaken? Griekenland is daarbij een proeftuin voor experimenten en botsingen van verschillende opvattingen geworden.

Men kon gisteren getuige zijn van een indirecte uitwisseling van standpunten over Griekenland die nogal verontrustend waren. We weten het al weken: Griekenland is het middelpunt geworden van alle discussies, niet alleen in Europa, maar wereldwijd. Want in feite is het een observatiegebied geworden voor de talloze landen die zich ook geconfronteerd zien met een dergelijk extreem tekort en kolossale schuld. Gisteren heeft de Europese Unie, bij monde van José Manuel Barroso, haar plicht gedaan door druk te blijven uitoefenen op Griekenland. Het land moet een zeer streng bezuinigingsplan doorvoeren, voordat het Europese hulp of hulp van het IMF kan krijgen voor het financieren van de schulden.

Maar in Athene horen we dat men een totaal andere mening is toegedaan.
En niet zomaar eentje. Als een Nobelprijs in de economie zich uitspreekt, dan luistert men. Joseph Stiglitz heeft gisteren de Minister van Financiën van Griekenland ontmoet en hem aangeraden vooral niet de aanbevelingen van de Europese Unie op te volgen. De redenering van Stiglitz is eenvoudig: tijdens een crisis moet men alle dogma’s aan de kant schuiven. Hij gebruikte zelfs het woord ‘fetisjisme van het tekort’. Als Griekenland zijn bezuinigingsplannen doorvoert, zal het land inderdaad de markten enkele maanden gerust kunnen stellen. Maar het zal ook een terugval van zijn economie provoceren. Meer belastingen en minder overheidsuitgaven betekenen minder groei, en minder groei betekent minder staatsinkomsten en uiteindelijk hogere tekorten. Stiglitz pleit daarentegen voor nieuwe stimuleringsmaatregelen, hetgeen gelijk staat aan het creëren van nog meer tekorten.

Wat zal Griekenland gaan doen?
Het land heeft geen keuze. Het zal kiezen voor bezuinigingen, net als Spanje, Portugal en andere getroffen landen. Maar Stiglitz heeft gedeeltelijk gelijk. Bezuinigingen, indien volledig doorgevoerd, kunnen leiden tot een terugval van de mondiale economie. Zoals altijd ligt de waarheid in het midden, tussen deze twee totaal tegenovergestelde theorieën in. En uiteindelijk lijkt het er op dat de maatregelen die Obama heeft aangekondigd het juiste evenwicht zullen scheppen. Aan de ene kant de vruchteloze uitgaven voor economische groei terugdringen. Aan de andere kant stimuleringsmaatregelen doorvoeren, die het consumentengedrag en midden- en kleinbedrijf moeten stimuleren en een directe impact op de economische groei moeten hebben. Alle landen zullen hun eigen weg moeten kiezen. En ze hebben niet al te veel tijd meer om nog lang te twijfelen.