Hoe werkloos is Joe Sixpack?

Eén van de grootste aandachtspunten van de financiële markten betreft de ontwikkeling van de werkloosheid in de VS, naast zaken als de huizenmarkt en de overheidstekorten. De jongste cijfers uit de VS gaven afgelopen vrijdag geen eenduidig beeld. 
 
Conflicterende cijfers 
De cijfers over januari voor wat betreft de Amerikaanse arbeidsmarkt geven zo op het eerste gezicht een verwarrend beeld. Tegenover een dalend werkloosheidspercentage, van 10% naar 9,7%, stond nog eens een krimp van het aantal banen met 20.000. Het eerste cijfer gold als meevallend, de tweede licht tegenvallend. De markt rekende juist op een kleine toename (15.000) van het aantal banen.
 
De vraag is hoe enerzijds het werkloosheidspercentage kan afnemen, terwijl er tegelijkertijd toch banen verdwijnen. Dat heeft alles met de manier van meten te maken. The payroll survey zoals de Amerikanen het noemen, meet het aantal banen dat erbij is gekomen, danwel is verdwenen. Dat cijfer wordt gemeten bij circa 160.000 bedrijven en overheidsinstellingen. Daar rolde afgelopen maand een cijfer uit van een verlies van 20.000 banen.  
 
Het andere cijfer dat gemeten wordt, peilt onder een groot aantal werkende huishoudens (circa 60.000) hoe de vlag erbij hangt qua banen. Uit die peiling rolde afgelopen maand uit dat er meer mensen waren die werk hadden gevonden, dan dat er werkloos waren geraakt waardoor het werkloosheidspercentage zakte van 10% naar 9,7%. Grofweg stonden er tegenover elke vijf mensen die een nieuwe baan vonden, vier mensen die werkloos raakten.  
 
Glas halfvol of halfleeg? 
De afname van het aantal banen in de VS over januari is weliswaar een lichte tegenvaller, maar het verschil tussen -/- 20.000 en +/+ 15.000 op het geheel is uiteraard peanuts. Voor het idee: de afgelopen twee jaar zijn er in de VS circa 8,4 miljoen banen verdwenen, dus dit soort marginale verschillen zijn niet relevant. Daarbij moet niet worden vergeten dat de cijfers achteraf nog enkele malen worden bijgesteld.  
 
Wel relevant is het deelcijfer dat uitkwam over de bouwsector: nog eens 75.000 banen werden daar geschrapt. Marktvorsers waren er als de kippen bij om dit af toe doen als ‘weer-gerelateerd.’ Oftewel: het schrappen van banen door een relatief stevige winter. Dat zal ongetwijfeld deels het geval zijn, maar dat verklaart niet alles. De huizenmarkt in de VS is nog verre van gezond en dat zal vermoedelijk ook nog geruime tijd het geval zijn. Iets om wellicht een andere keer wat uitgebreider bij stil te staan. 
 
Lichtpuntjes
Conflicterende cijfers, maar wel cijfers die enkele belangrijke lichtpuntjes bevatten. Zo neemt de productiesector eindelijk weer werknemers aan. Nog geen schokkende aantallen (11.000), maar dit vormt wel een hoopvol gegeven.

En er viel uit de cijferbrij van afgelopen vrijdag meer goed nieuws te destilleren. Zo kwamen er in de VS afgelopen maand ruim 50.000 banen bij op uitzendbasis en ruim 40.000 banen in de retailsector.

Last but not least: Cisco Systems heeft plannen om weer werknemers (2000-3000) aan te nemen. Relevant? Zeker, Cisco kan gezien zijn bedrijfsactiviteiten (routers, switches) als uitstekende graadmeter worden gezien voor de stand van de economie.

Wie ook binnenkort flink wat (tijdelijke) werknemers gaat aannemen: de Amerikaanse overheid. Het is namelijk weer tijd voor het traditionele eens-in-de-tien-jaar-koppen-tellen en dat levert aardig wat tijdelijke banen op. Daarnaast is de arbeidsmarkt (terecht) tot speerpunt aangewezen door Obama. Er is een aantal initiatieven in de maak om de arbeidsmarkt een duwtje in de rug te geven.  
 
Grond voor enig optimisme? 
Een wat diffuus beeld met betrekking tot de werkloosheidscijfers uit de VS vrijdag. Dat het in Amerika, en ook in grote delen elders van de wereld, nog verre van goed gaat, is duidelijk. De mondiale economie komt dan ook uit de ergste economische crisis sinds de Tweede Wereldoorlog en een herstel zal met de nodige horten en stoten verlopen, waarbij een double dip scenario nog altijd niet van tafel kan.

Niet alleen dat, het herstel zal over een reeks van jaren ook nog eens gematigd zijn, zeker in de westerse ontwikkelde wereld. Al vaker gesteld: het zal (minimaal) een tiental jaren kosten om de puinhopen van de afgelopen 20-25 jaar op te ruimen. Het eerste voorzichtige voorjaarszonnetje op de Amerikaanse arbeidsmarkt is doorgebroken. Of dat ook zo blijft, is vers twee. Het wachten is op herintroductie van de term jobless recovery. 


Martin Crum