Voor Jan-Willem Nijkamp is een goede asset allocatie meer dan het halve werk.

Angst regeert, nog even

Het spook van de Europese schuldencrisis waart nog steeds over de financiële markten. De autoriteiten kunnen de groeiende twijfel onder beleggers over de houdbaarheid van de enorme schuldenlast maar niet wegnemen. Deze knagende onzekerheid onder beleggers dwingt de overheden tot bezuinigingen van historische omvang uit angst zelf een volgend Griekenland te worden.

Het is duidelijk dat de obligatiemarkten regeren en dat de politici in deze situatie niet meer kunnen dan reageren. Onder beleggers neemt de vrees dat de aangekondigde ingrijpende bezuinigingsmaatregelen de economische groei sterk zullen frustreren toe. In reactie daarop zijn de beurzen weer gedaald en het lijkt er op dat de angst voor een nieuwe recessie is ingeprijsd. De prijs van aandelen is inmiddels ver onder het historisch gemiddelde gedaald.

Natuurlijk, de markten zijn fragiel en de risico’s zijn sinds de aanvang van het herstel vorig jaar niet zo groot geweest. Maar de markten lijken momenteel een dubbele dip in te prijzen terwijl de kans daarop nog steeds erg klein ingeschat dient te worden. Zo heeft de gezaghebbende Bank voor Internationale Betalingen (BIS) in zijn jaarverslag uiteengezet dat bezuinigingen inderdaad noodzakelijk zijn om toekomstige crises te kunnen afwenden. Maar dergelijke bezuinigingen hoeven volgens deze bank der centrale banken geenszins te leiden tot minder economische groei. De aangekondigde maatregelen zullen het financiële systeem juist robuuster maken en een duurzaam herstel verder ondersteunen. Het zal het vertrouwen in het financiële stelsel doen toenemen.

Daar komt bij dat de aangekondigde bezuinigingen niet ineens maar gefaseerd over vele jaren zullen worden doorgevoerd. Hun impact zal niet onmiddellijk erg groot zijn. Bovendien is het maar de vraag of de voorgestelde structurele hervormingen echt wel zo’n enorm zware ingreep zijn in de samenleving als wordt verondersteld. Betekent een verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd van 60 naar 62 jaar nu echt dat de Fransen vanaf nu op een houtje moeten bijten? En wordt het niet eens tijd dat de Grieken gemaand worden eens aan hun belastingplicht te voldoen? Om duurzaam te kunnen overleven in de mondiale concurrentieslag zijn deze hervormingen niet meer dan noodzakelijk. Het tijdperk van Dolce Vita in Europa is voorbij.

Maar bovenal wordt licht over het hoofd gezien hoezeer de fors gedaalde euro een steun is voor de geplaagde Europese economieën. Vergeet niet dat de eenheidsmunt sinds het begin van de Griekse crisis met bijna 25% in waarde is gedaald. Voeg daar nog het enorme rentevoordeel voor de sterke EU-landen als Duitsland en Nederland bij en de toekomst ziet er meteen een stuk minder somber uit.

De Europese schuldencrisis drukt momenteel zwaar op het beurssentiment. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. Zo is ook na het stopzetten van het opkoopprogramma van hypotheekobligaties door de centrale bank de hypotheekrente in de VS verder gedaald naar een ogekend laag niveau van 4,7%. Het met veel bombarie aangekondigde tijdperk van hogere rentes laat überhaupt nog steeds op zich wachten. Twee maanden geleden was men nog bijna unaniem van mening dat de 10-jaars rente in de VS met 4% alleen nog maar omhoog kon. Inmiddels staat deze rente op 3,1%. En dat is niet zo vreemd gezien de zeer lage inflatie. En juist deze historisch lage inflatie stelt centrale banken in staat hun rente nog gedurende lange tijd laag te houden. En dat stimuleert een verdere stroom van liquiditeiten naar risicodragende effecten alleen maar verder.

Aandelen zijn met een koers/winstverhouding in de VS van ruim 11 inmiddels zo goedkoop dat value investors al weer speuren naar koopjes. Het sombere beurssentiment heeft analisten er inmiddels toe aangezet hun winstverwachtingen behoorlijk naar beneden bij te stellen. En dat aan de vooravond van het nieuwe kwartaalcijfer seizoen. In tegenstelling tot de vorige kwartalen ligt de lat nu beduidend minder hoog. En zo zal het voor beursgenoteerde ondernemingen – die meer dan ooit zwemmen in de liquiditeiten als gevolg van de doorgevoerde saneringen – eenvoudiger worden deze verwachtingen te overtreffen. Het tweede kwartaal was voor beleggers geen feestnummer maar het volgende zou wel eens erg mee kunnen gaan vallen.
 

Jan-willem Nijkamp