De Madoff fraude is een belangrijke gebeurtenis met repercussies in veel financiële centra. New York en Florida, omdat daar de individuele klanten van Madoff wonen, Greenwich Connecticut, waar de hedge funds zitten met wie hij zaken deed, London, Genève en Zürich omdat daar zowel de Europese hedge funds zitten die deelnamen en omdat daar ook de banken en vermogensbeheerders zitten die vermogende particulieren bedienen.

Ook Spanje blijkt getroffen. Banco Santander heeft een hedge fund dat een 100% Madoff kloon was, met een exposure van ruim $ 3 miljard (€ 2,3 miljard).

Inmiddels zien we een aantal reacties die opvallen en we zien ook angstvallig stilzwijgen waar we misschien een tipje van de sluier over kunnen oplichten.
Tenslotte zijn er commentaren die suggereren dat het voor Nederland niet zo belangrijk is. Wat bij ons telt is Palminvest en Easy Life.
Dit zijn van die momenten waarop een windhoos aan spruitjesgeur ons met onze kantoorstoel tegen de muur van onze werkkamer blaast.
Dit is wel degelijk belangrijk, dit gaat ons allemaal geld kosten, althans, die kans is er, lees door en vind uit waarom.

Ten eerste de reacties die opvallen. Zoals altijd blijken er nu heel veel mensen te zijn die dit hadden zien aankomen. Die waren er wel, maar het waren er niet veel.
De reden waarom dit zo is zit hem in de tijd die voorbij ging. Het Fairfield Sentry fonds, dat voor zover wij kunnen nagaan de grootste Madoff kloon is, heeft een track record dat terug gaat naar 1989, dus bijna twintig jaar.
De commentaren over Madoff waren inderdaad legio, maar dat was vooral het geval in de periode voor 2000 en in de jaren van de bearmarkt, tussen 2001 en 2003.

Toen het de strategie maar door bleef gaan en iedereen leek te weten dat de SEC langs was geweest hoorde je veel minder. Dat Madoff’s accountants kantoor een nepkantoortje was wisten we niet, hadden we wel moeten weten maar was nooit boven gekomen in de vele gesprekken die ik door de jaren heen over dit onderwerp heb gehad met institutionele beleggers.

Hulde echter aan due diligence beoefenaren die het door hadden. Ik ken er niet één maar er waren er wel die waarschuwden op goede gronden dus ook hulde aan hen. Aksia, een tot nu toe onbekend adviesbureau voor hedge funds waarschuwde in duidelijke termen. Hun brief aan beleggers vindt u hier.

De meesten die nu zeggen dat ze dit zagen aankomen twijfelden of de resultaten wel reëel konden zijn. Ze waren op zich niet spectaculair, met een procent of zeven per jaar de afgelopen jaren, maar ze waren zo regelmatig. Soms was er een verliezende maand maar die werd snel weer goedgemaakt. In periodes van grote stress ging het juist goed met het fonds. “De puts werkten’ hoorde je dan.

Zo was september 2001 een goede maand. Macaber maar +0,5%. Ook november van dit jaar was zeer goed, met 4,0%. Een relatie van me was net uitgestapt (hij heeft zijn geld ook terug). Ik kreeg een telefoontje met de goede score die eraan zat te komen en of ik dit even wilde melden. Dom van hem dat hij uit was gestapt.

Grote schade in Nederland
Nu de windhoos van spruitjesgeur. Wij denken dat de schade in Nederland groot zal zijn. Ten eerste is daar het grootste feeder fund van Madoff, Fairfield Sentry, waar veel mensen in Nederland in zitten.
Maar de schade kan nog veel groter zijn als we naar de pensioenfondsen en de banken kijken.
Wij denken dat minstens één groot en bekend pensioenfonds in Madoff zit. Wij hebben gebeld en hebben bevestiging nog ontkenning gekregen. Wat we denken te weten, uit de beste bron maar ons baserend op oude informatie, is dat dit pensioenfonds een miljard dollar in de strategie heeft zitten. Wellicht is nog steeds de helft gefinancierd met geleend geld.

Grote Nederlandse bank slachtoffer
We denken ook dat de hedge fund financieringstak van een grote Nederlandse bank een exposure zou kunnen hebben van ettelijke miljarden. Hiervoor baseren wij ons op een bron uit de sector en op onze eigen research. Die geeft aan dat een lokale bank hierbij betrokken is, geen enkele kwade opzet natuurlijk, maar ze financierden deelnames in Madoff van andere hedge funds.
Een hedge fund kon een positie hebben bij Madoff of in Fairfield Sentry, een concreet geval.
Dan leende een hedge fund service en financieringsbedrijf van deze bank, dat prominent aanwezig is in de industrie, het geld aan zo’n fonds om stukken te kopen.
Wij hebben deze bank gebeld om commentaar dat ze ons niet wilden geven maar ze komen met een persbericht, vanmiddag.
Tot zover de grote bedragen.

Kleinere banken
We horen ook van kleinere bedragen, die in de tientallen miljoenen lopen. Wij belden met Kasbank die “aan het inventariseren is” en die niet wilden reageren of ontkennen. Wij schatten de exposure van Kasbank klein in, tussen de 10 en de 50 miljoen dollar.
Samenvattend kunnen we stellen dat we denken dat dit de Nederlandse belastingbetaler ettelijke miljarden zou kunnen kosten.

Ons verslag is nog verre van compleet.
We komen hier in de loop van de dag op terug met meer informatie.

Michael Kraland