Vergeet 1929, dit is 1937

Taleb en anderen pleiten voor geschiedenisles voor bankiers. Dit in plaats van de hogere wiskunde, die schijnzekerheid biedt met haar risicomodellen. Beter zou het zijn als de financiële sector zou leren van eerder gemaakte fouten.

Een nobel streven. Want als de geschiedenis ons iets leert, is dat we niets leren van de geschiedenis. Ik heb zelf geen eindexamen gedaan in geschiedenis, maar merk wel dat ik gaandeweg bij de huidige gebeurtenissen steeds meer opzoek hoe het vroeger ging. Inflatie, deflatie, monetair beleid, noem het maar op.

Grote Depressie
De Grote Depressie is iedereen welbekend. Het koersverloop trok ik onlangs door naar het heden. Als we hier een blik op werpen, zien we dat het blijkbaar nu nog slechter is gesteld dan in de jaren '30 van de vorige eeuw. Toen zakte de industriële activiteit en GDP met 50%. Lonen zakten 42%, prijzen vielen jaarlijks 10%. Deflatie dus.

In het kader van datamining, want de mens is getrained in het herkennen van patronen en verbanden tussen volstrekt willigekeurige reeksen, trek ik nu het lijntje door naar 1937. Ik heb dit al meer gezien op internet en het levert een interessant beeld op. Want nu de markt met zo'n rotgang naar beneden komt, worden de parallellen met die periode beter zichtbaar.

Recessie 1937
In 1937 volgde een zware terugval nadat de VS uit de depressie waren geklommen, hoegenaamd omdat de stimuleringspakketten waren uitgewerkt. Degenen die de narrative bias van Taleb kennen, en regelmatig een beurscommentaar lezen, weet waarom dit soort conclusies gevaarlijk zijn.

In ieder geval, de werkloosheid steeg van 14,3% in 1937 tot 19,0% in 1938. De productie viel met 40% van de piek in 1937 terug. Terwijl de werkloosheid steeg daalden de consumentenuitgaven, wat leidde tot verdere productiekrimp. Klinkt bekend, nietwaar? En toen kwam WOII, waarna de wereld er anders uit zag.




Klik om te vergroten

Bovenstaande figuren geven de situatie helder weer. Qua tijd is dit dag voor dag over elkaar heen gelegd. Op 24 november 1937 was er een tussenbodem, net als op 20 november 2008. En 11 januari 1938 was er een top, net als 6 januari 2009. Op 31 maart 1938 bodemde de Dow Jones na een daling van bijna 48% in 157 handelsdagen.

Bodem?
Nu weer een bodem rond 31 maart? Het slechte nieuws is dat we nog een aantal weken te gaan hebben. Het goede nieuws is dat zowel S&P500 als Nasdaq in dezelfde tijdspanne nu al 48% zijn gedaald. De AEX nog wat meer, de Dow Jones wat minder.

Is dit allemaal onzin? Misschien wel een beetje. In 1939 knalde de index omlaag na het begin van WOII. De kans is afgerond nul dat de geschiedenis zich exact herhaalt. Maar toch zie je in de periode die niet al teveel verstoord is door events verbluffende overeenkomsten. Is het echt de psychologie en overeenkomst van de omstandigheden? Is er echt more than meets the eye? Of zijn we gewoon getraind om dit te zien?


Thijs Klein Tank